Herinneringen aan voorbije festivals

Herinneringen aan voorbije festivals:

Enige bedenkingen door Johan Vanhie

De Gentse feesten zijn pas achter de rug, en Gent, de artiesten en de bezoekers komen weer even tot rust. Wij bereiden ons al voor op volgende festivals en als je onze agenda bekijkt zijn er dat heel wat in België en Nederland alleen al.

Wat blijft er nog over van de optredens voor de bezoekers?

In de eerste plaats goede herinneringen aan de goede optredens en slechte herinneringen aan minder meegevallen optredens of aan individuen die bijvoorbeeld het uitzicht van anderen belemmeren door niet te willen neerzitten, of aan de weersomstandigheden: te warm, te koud, te nat,…. ’t Is altijd wat, of aan het ontbreken van zitplaatsen en toiletcomfort, of aan een onduidelijke uurregeling, teveel volk, te weinig volk, te weinig plaats, de programmatie van meerdere interessante zaken op hetzelfde moment, ouders die hun kinderen niet in de gaten houden en op die manier de optredens storen, de drank is te warm……..We zijn eigenlijk een volk van klagers en dat voor optredens waar we vaak niets moeten voor betalen en dat bedoeld is als ontspanning. Het zelf meemaken van een spektakel is nog altijd te verkiezen boven een herinnering buitenaf. De emotie en verwondering die een voorstelling kan meebrengen maakt het live bijwonen ervan onvergetelijk. Een parade effectief meevolgen en niet op de tribune blijven zitten laat je vaak intenser genieten van een spektakel.

In de tweede plaats de programmaboekjes. Deze worden veelvuldig geraadpleegd en gebruikt om aanduidingen te maken wat men waar wil zien. Ze omvatten een uurschema en plaatsschema, een voorstelling van de artiest en zijn spektakel in de plaatselijke taal en soms ook in het Frans en het Engels. Meestal hebben de programmaboekjes een handig zakformaat, soms zijn ze aangevuld zoals bij het ISTF met kleine plooifoldertjes. Soms bevatten ze ook een kaartje met aanduiding van de speelplaatsen. Als het boekje klein is van formaat levert zo’n kaartje vaak weinig bruikbare informatie op. In sommige gevallen moeten bladen uit het programmaboekje worden gehaald om in te vullen om mee te doen aan een wedstrijd. Deze programmaboekjes zijn vaak via verdeeldiensten in openbare gebouwen (vb. bibliotheken, theaters,…) in heel het land, of landsgedeelte te verkrijgen en moeten de mogelijke festivalganger informeren en goesting laten krijgen om het festival te bezoeken. Ikzelf bezoek nogal wat festivals en biedt andere festivals aan om hun programmaboekjes of flyers bij andere festivals achter te laten op de informatiestands, wat dan weer de bezoeker ten goede komt. Vaak stel ik vast dat de aangeboden programmaboekjes of flyers snel zijn opgenomen door de geïnteresseerde bezoekers. Dat er voor een programmaboekje moet betaald worden vind ik geen probleem. Ze worden op die manier ook minder weggegooid en vormen een bescheiden inkomst voor de organisatie. Vaak zijn de kosten daarvan nog niet gedekt. Eventueel kunnen sponserende firma’s erin worden opgenomen, maar de bezoeker moet er vlot de gewenste informatie kunnen in vinden.

In de derde plaats zoeken veel mensen het programma op het internet op de website van het festival. Heel vaak zie je mensen rondlopen met een afdruk van dit programma en met aanduidingen van wat men wenst te bezoeken. De aanduiding in een vorm van een elektronisch rekenblad met uurregeling, plaats, groep, spektakel, toegangsprijs en duur en leeftijdsindicatie met een printvriendelijke versie is hierbij dankbaar.
De link naar straattheaterfestivals en locatietheaterfestials is hierbij vaak al maanden vooraf (of gewoon permanent) te vinden op www.straattheater.net Hetzij in de agenda, bij de linkspagina of via een bijzondere aanduiding op de homepagina als het programma bekend gemaakt wordt of het festival belangrijk is en nadert in de tijd..

Het is ook interessant op de website van het festival, bij groepen die een website hebben, er ook een link naar te voorzien. Dit geeft de mogelijkheid de groepen en hun spektakels beter te leren kennen en te zien waar ze toeren. Op die manier kun je zien of de groep nog ergens anders in België of Nederland optreedt of dat je ze zeker op dit festival moet gaan bekijken.

Programmawijzigingen kunnen alsnog op de website van het festival geplaatst worden, wat in voorafgedrukte programmaboekjes vaak niet meer kan, tenzij met een bijgevoegd blad.

Op de vierde plaats foto’s op het internet. Hierover straks meer.

Op de vijfde plaats als het over straattheater gaat misschien ook nog een bespreking en foto’s op www.straattheater.net Straattheater.net heeft een eigen fotogalerie, maar het ontbreekt de bezielers van de website vaak aan tijd, niet alleen om de foto’s te maken, ze te selecteren op bruikbaarheid, ook om ze te publiceren en van een onderwerp te voorzien. We kunnen ook niet overal zijn en persoonlijk wil ik ook nog van het spektakel genieten en wil ik niet heel de tijd rondlopen met een zware camera met telelens. Daarom is het dankbaar als anderen hun foto’s op het internet publiceren. Het nemen van foto’s bij binnenvoorstellingen is vaak niet toegelaten en bij buitenvoorstellingen is het voor acteurs en artiesten niet gewenst verblind te worden door flashlicht. Om een verslag te maken over een groep, een voorstelling of een festival moet je vaak ter plaatse notities nemen, wat soms in het donker en in het gedrum en rechtstaande niet zo eenvoudig is en waarbij je de aandacht ook niet volledig op het spektakel kunt blijven richten. Bij betalende voorstellingen moet je vaak ook al een keuze maken om je inkomen niet volledig op te souperen. Een opeenvolging van festivals bijwonen kan misschien ook de gezondheid schaden als je niet aan rust toekomt. Vandaar dat er vaak meer verslagen terug te vinden zijn bij het begin of op het einde van het festivalseizoen. Vermoeidheid bij het bijwonen van voorstellingen laat je er minder van genieten en geeuwen geeft zo al een slechte indruk.

Ik denk dat de lezer van verslagen vooral nut heeft bij het lezen van verslagen over wat goed was volgens de verslaggever, (waarom ook veel woorden vuilmaken aan wat slecht was en je kunt toch niet schrijven over wat je niet gezien hebt en je kunt niet alles zien) zodat hij eventueel zijn keuze kan baseren op de subjectieve keuze van de verslaggever. Het nadeel van een site als de onze voor het internationaal publiek zoals dat voor straat- en locatietheater bestaat is allicht dat het vooral in het Nederlands is, maar langs de andere kant bestaat er in het Nederlands ook niet veel op dit gebied. Het raadplegen van foto’s, links en een agenda is dan weer niet perse gebonden aan een taal. Wie zijn vrije tijd wil opofferen om wat verschijnt op onze website naar het Engels te vertalen mag zich altijd aanmelden. Deze zomer wordt de website dagelijks vaak door meer dan 200 bezoekers geraadpleegd, vooral de maandag, dus na een weekend waarin meestal straattheater te zien was.

Op de laatste plaats een bespreking in de pers. In Vlaanderen gebeurt dit soms in De Morgen en soms in De Standaard. In de plaatselijke pers verschijnt er soms een foto, maar weinig of geen bespreking.

Een belangrijke plaats (maar ik kan ze niet in een volgorde plaatsen, wegens soms beperkt verspreidingsgebied) vervullen de plaatselijke TV-stations. Ze schenken vaak aandacht aan grote manifestaties en hebben vaak een eigen website waar een videofilmpje de uitzending een beperkte tijd laat zien op het internet. De reportages zijn echter vaak beperkt en te algemeen. Een link naar die website bekend maken op www.straattheater.net kan helpen om iets van het festival nog te zien maar onze mailbox constant opvolgen is ook vaak niet mogelijk.

Wat de foto’s betreft zouden de festivals eigenlijk zelf aandacht moeten besteden aan een herinnering op hun website door er foto’s op te plaatsen, eventueel zelfs een videofilmpje. Dit zou jaren nadien nog raadpleegbaar moeten zijn en zou ongetwijfeld een meerwaarde aan de website geven. Dat een deel van het budget hieraan wordt gespendeerd lijkt me niet verloren. Via internet kan men ook snel op de bal spelen als men de juiste mensen vindt die zich dat willen aantrekken. Het Europees Figurenteatercentrum Gent (EFTC) plaatste via de medewerkers van www.gentschefieste.be foto’s van de optredens van de vorige dag op zijn website. Daar meerdere optredens over verscheidene dagen liepen, kon je als bezoeker je zelf via deze foto’s een gedacht vormen over de optredens en kon je appetijt om ze live te zien, worden gewekt. Je kon je ook als medefotograaf opgeven en laten registreren bij genoemde website. Wat het ISTF-festival betreft zijn er prachtige foto’s terug te vinden van de verschillende deelnemers aan de Grote Prijs op genoemde website. Doordat er foto’s van verschillende medewerkers zijn, is de volgorde van de foto’s niet altijd juist in de volgorde van het spektakel zelf. Vaak zijn het ook voorstellingen die die mensen voor het eerst zien, zodat ze ook niet altijd weten wanneer een foto van een hoogtepunt kan genomen worden. Men staat ook niet altijd ideaal om te fotograferen, zodat er ook vaak hoofden of andere lichaamsdelen van bezoekers een optimaal zicht van het spektakel verhinderen. Er wordt uiteraard meestal in een spektakel bewogen zodat er ook vaak bewogen foto’s zijn, die je dan al eigenlijk moet elimineren. Het is geen gebouw waar je de instellingen van je fototoestel perfect op kunt maken.

Er zijn ook websites waar je eigen foto’s kunt uploaden, alleen zijn die niet altijd bekend. Als er via Google of een andere zoekmachine al iets gevonden kan worden wat afbeeldingen betreft, ben je eigenlijk beperkt tot links via gespecialiseerde pers. Het is dus interessant dat mensen hun foto’s kunnen oploaden naar dergelijke sites. Uiteraard hebben ze er een eigen auteursrecht op maar vaak worden de foto’s ook publiek domein of krijgt de websitehouder er publicatierechten op. Voor de bezoeker maakt dit echter weinig uit, als hij maar via foto’s herinneringen kan ophalen. Voor de artiest kan een verwijzing naar de gepubliceerde foto’s en het eventueel overnemen ervan wel belangrijk zijn.

We bezochten onlangs ook in Antwerpen Royal de Luxe met zijn Olifant, sultan en kleine reuzin. Ik heb nog nooit zoveel digitale camera’s gezien. Ook de plaatselijke tv ATV zond hierover beelden uit. Het is dan interessant te weten dat er mensen zijn die hun foto’s op het internet zetten, zodat je na het spektakel nog kunt genieten. Tevens leer je de mensen achter de foto’s ook kennen door er naar te e-mailen of je op te nemen in een discussiegroep. Via een website www.flickr.com kwam ik in de groups/sultans_elephant_in_antwerpen/pool/ terecht. Daar zijn nu al meer dan 1500 foto’s over het evenement te vinden. Via een dergelijke fotosite kun je anderen laten delen in de kunstwerkjes die die foto’s soms zijn, kun je met de maker ervan discussiëren en kun je commentaar geven op de foto of het spektakel. Meer dan 1500 foto’s bekijken, vraagt dan wel een paar uurtjes tijd. Via een slideshow kun je het tijdsinterval van de foto’s ook gaan instellen.

Zo zijn er ook groepen terug te vinden over straattheater, waarbij de term ook liefst in andere talen wordt ingegeven om foto’s over dit onderwerp terug te vinden. Als je als onderwerp straattheater opgeeft kom je voorlopig aan 13 groepen, waaronder de Zomer van Antwerpen en de Gentse Feesten van vorig jaar en dit jaar in terug te vinden zijn, alsook Leuven in Scène. Je kunt er zelf een groep aan toevoegen en er de taak als beheerder van opnemen. Je kunt de foto’s van de diverse leden de revue laten passeren. Het is allicht goed alleen je beste foto’s erin te plaatsen, om tussen de bomen het bos nog te kunnen zien.

Er werd op onze site ook al verwezen naar www.theatercentraal.nl als Blog. Hierin kun je eigen ervaringen over geziene voorstellingen en foto’s kwijt.

In onze links is er ook een afzonderlijke rubriek fotografie terug te vinden met links naar fotografen die bijzondere aandacht schenken aan straat- en locatietheater.

Wie nog sites kent waar foto’s of verslagen van straattheater en locatietheater op terug te vinden zijn laat het de redactie maar weten. redactie@straattheater.net

Johan Vanhie